งานวิจัย "รูปแบบการจัดการงานศพฯ บ้านไหล่หิน"

จากการตีความหมายของการจัดการงานศพตามค่านิยมที่ไหลจากเมืองสู่ท้องถิ่น จนกลายเป็นวัฒนธรรมที่ออกห่างจากความหมายของการสูญเสียและโศกเศร้าของญาติมิตรที่ถูกทดแทนด้วยค่านิยมที่ชี้วัดความหรูหลา และเกิดการแข่งขันความมีหน้ามีตาของเจ้าภาพงานศพ เป็นสาเหตุสำคัญของปัญหาที่ทำให้รูปแบบงานศพถอยห่างจากการจัดงานศพตามวิถีปฏิบัติในอดีตที่ตั้งอยู่บนการช่วยเหลือเกื้อกูล ความเห็นอกเห็นใจและถ้อยทีถ้อยอาศัย จึงเป็นที่มาของโครงการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม เพื่อศึกษารูปแบบการจัดการงานศพในอดีตถึงปัจจุบัน และหารูปแบบการจัดการงานศพโดยยึดหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ซึ่งดำเนินการกับ 2 หมู่บ้านในตำบลไหล่หิน และขยายไปอีก 4 หมู่บ้านจนครบทั้งตำบล วิธีดำเนินการวิจัยประกอบด้วยการสัมภาษณ์ผู้สูงอายุ พระสงฆ์ มัคนายก ผู้นำ ครู แม่บ้าน เจ้าภาพงานศพ และเก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามในหมู่บ้านต่อประเด็นการจัดการงานศพด้วยการมีส่วนร่วมของเยาวชน แล้วนำเสนอประเด็นงานศพในเวทีประชาคมของหมู่บ้านทั้งเวทีระดับตัวแทนในหมู่บ้าน เวทีระดับตัวแทนผู้สูงอายุ และเวทีระดับตัวแทนครัวเรือน เพื่อหาประชามติและข้อเสนอแนะไปพร้อมกับการนำเสนอข้อมูลและเหตุผลที่ต้องใช้ประกอบการพิจารณาเลือกลงมติผ่านการนำเสนอของนักวิจัยวิทยากรในท้องถิ่น โดยประชาสัมพันธ์ประเด็นข้อตกลงและหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงผ่านสื่อที่หลากหลาย อาทิ วีดีโอ แผ่นพับ เอกสารประกอบการประชุม ป้ายประชาสัมพันธ์ประเด็นข้อตกลง และเว็บไซต์นำเสนอข้อมูล ผลที่ได้จากการวิจัยที่สำคัญคือ ประเด็นข้อตกลงเกี่ยวกับรูปแบบการจัดการงานศพโดยยึดหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของบ้านไหล่หินจำนวน 16 ข้อ ซึ่งเป็นประชามติที่ได้รับการยอมรับผ่านเวทีประชาคมในหลายระดับ และนำประเด็นข้อตกลงที่ได้ไปขยายผลสู่ 4 หมู่บ้านใกล้เคียง เป็นเครื่องมือให้กับผู้นำ มัคนายก ผู้สูงอายุ แม่บ้าน ครู และกรรมการหมู่บ้านนำไปขยับประเด็นที่ต้องการจัดการในหมู่บ้านของตนต่อไป